Hverjir lofa góðu? Spálíkan rýnir í erlenda leikmenn í Bónus deildum karla og kvenna

Ár hvert, þegar sumri tekur að halla, streymir til landsins hópur fólks sem flest hefur aldrei stigið fæti á Ísland áður. Þau koma m.a. frá Louisiana og Litháen, Serbíu og Svíþjóð, Buenos Aires og Beirút. Öll eiga þau það sameiginlegt að leggja stund á okkar göfugu íþrótt og vera hingað komin til þess að vinna titla.

En eins og sagan hefur kennt okkur munu þau ekki öll verja tíma sínum jafnlengi á klakanum. Sum hverfa á brott áður en fyrsti leikur er flautaður á. Önnur hverfa í febrúar. Vegir atvinnumannsins í körfubolta eru órannsakanlegir og fátt reynist erfiðara að spá fyrir um en hvernig hagir erlendra leikmanna þróast yfir tímabilið.

Fyrir þessum búferlaflutningum stendur bjartsýnt fólk, fast í þeirri fullvissu að glasið sé hálffullt og að með þessum ráðningum sé titillinn innan seilingar. Allir stefna á toppinn, en það er bara eitt pláss á toppnum.

Að baki ævintýrinu er grjóthörð alvara. Þetta er dýrt spaug. Erlendir leikmenn geta verið stærsta einstaka fjárfesting flestra félaga og valið getur ráðið því hvort veturinn verði hátíð eða þrautaganga. Vel heppnuð ráðning lyftir heilu bæjarfélagi en misheppnuð ráðning getur á sama hátt lagst yfir samfélagið eins og skammdegið sjálft. Þá er ótalinn sá kostnaður sem fylgir því að vinda ofan af óheppninni: uppgjör og flugmiðar, ásamt nýrri ráðningu sem vafalaust bjargar málunum.

Í viðleitni til að styðja við þá sem þurfa að takast á við þessa áskorun, að velja erlenda leikmenn, hefur verið smíðað spálíkan. Hugsunin er einföld. Notast er við gögn um frammistöðu þeirra erlendu leikmanna sem komið hafa til Íslands í gegnum árin. Í bland við önnur gögn útbýr líkanið forspárgildi sem nýtt eru til þess að spá fyrir um styrkleika þeirra leikmanna sem koma nú í fyrsta skiptið á klakann með það að markmiði að sýna hvað í sér býr.

Líkanið sér bara tölur. Það horfir ekki á myndbönd og veit ekkert um varnarleik, karakter, meiðslasögu eða hvernig leikmaður smellur í hóp. Spáin er upphafspunktur, ekki lokadómur.

En hverjir virðast lofa góðu og hverjir ekki?

Talan við hvert nafn er spá líkansins um meðalfjölda stiga í leik á fyrsta tímabili leikmannsins hér á landi. Fráköst og stoðsendingar fylgja með. Enginn getur sagt nákvæmlega fyrir um hvernig leikmanni reiðir af og því fylgir hverri spá bil. Ef líkanið hefði spáð á sama hátt fyrir um erlenda leikmenn síðustu ára hefðu um fjórir af hverjum fimm skorað innan síns bils. Bilið segir því oft meira en talan sjálf. Á myndinni sýnir ljósa strikið bilið og dökka strikið spána.

Leikmönnunum er raðað eftir spánni og þeim skipt í fjóra flokka eftir því hvað erlendir leikmenn hafa skorað á sínu fyrsta tímabili hér frá árinu 2020. Hjá körlunum skoraði helmingur þeirra meira en 14,5 stig í leik og fjórðungur 18,3 stig eða meira. Hjá konunum eru sömu tölur 12,4 og 17,8. Lóðréttu línurnar á myndinni marka flokkana. Oft skilja aðeins nokkrir tíundu hlutar úr stigi leikmenn að og því ber að taka sætaröðinni með fyrirvara. Karla- og kvennalistarnir eru ekki á sama kvarða og ekki ætti að bera þá saman.

Á listunum eru aðeins leikmenn sem leika í fyrsta sinn í íslenskri deild. Spárnar voru skráðar 12. september, áður en tímabilið hófst, en sex leikmönnum, sem merktir eru með stjörnu, var bætt við síðar, fimm 3. október og einum 7. október. Kvennadeildin er þegar farin af stað, en líkanið tekur ekki mið af leikjum hér á landi og spárnar standa óbreyttar. Karlarnir hefja leik 8. október.

Karlar

Rashun Davis KR, 17,4. Skoraði 18,3 stig í leik í efstu deild Serbíu fyrir tveimur árum en 8,6 til 12,2 síðan. „you're buying his 2023 form on the hope it's still there"

Montez Mathis ÍR, 17,7. Stóru tölurnar, 24,6 stig í leik, komu í næstefstu deild Georgíu. „he has never shown he can produce against Iceland-level opposition, so I'd treat the bottom of the range (about 13 PPG) as a real possibility, not an outlier"

Jamir Chaplin Keflavík, 16,6. Hitti 39,5% úr þriggja stiga skotum í kanadísku sumardeildinni, mun betur en í háskóla. „If it's a 21-game hot streak, expect something nearer 12–14 PPG as a slasher who scores efficiently inside."

Dee Bost Tindastóll, 15,4. 37 ára og hefur leikið í Euroleague með Žalgiris, Khimki og ASVEL. Líkanið bendir á að með búlgarskt vegabréf telst hann evrópskur leikmaður, og að „his playmaking … is likely to hold up better than his scoring"

Roberts Bērziņš KR, 14,2. Skoraði 20,3 stig í leik í næstefstu deild Lettlands aðeins 16 ára gamall. „Treat him as a rotation guard who could score 12–16 PPG, not as your primary creator."

Martins Laksa Álftanes, 12,8. Þrjátíu og sex ára skytta sem lék aðeins fimm leiki á síðasta tímabili. „Because he relies on his shot, he should age better than an athletic forward, but at 36 the low end of the range (around 8 PPG) is a real possibility."

Kaleb Higgins Sindri, 19,1. Skoraði 19,5 stig í leik í næstefstu deild Rúmeníu fyrir tveimur árum en lék síðan aðeins fjóra leiki í Úrúgvæ. Spáin hvílir að mestu á þessu eina góða tímabili.

Konur

Tegan Graham Grindavík, 11,2. Skoraði 17,3 stig í leik í næstefstu deild Þýskalands en 2,5 hjá Perth í efstu deild Ástralíu á síðasta tímabili. „The real question is whether she plays like the Bochum lead guard or a role player."

Florencia Chagas Tindastóll, 17,3. Skoraði 7 til 9 stig í leik á Ítalíu og Spáni en 14 til 16 í Argentínu. „she has always scored more in weaker leagues than strong ones"

Quinzia Fulmore Tindastóll, 14,9. Kemur beint úr háskólaboltanum, þar sem hún skoraði mest 10,1 stig í leik. „She has never been a scorer." Líkanið telur fráköstin, 9,1 í spánni, öruggari: „rebounding is the safer part of her projection"

Flestar spárnar voru skráðar áður en flautað var til leiks. Í vor verða þær bornar saman við raunveruleikann og niðurstaðan birt, hvernig sem fer. Líkanið er í stöðugri þróun og lærir af hverju tímabili sem bætist við.